Gerçek değişim için çerçeve yasa şart

Türk sporunda yıllardır tartışılan konuların başında spor federasyonlarının seçim sistemi geliyor.

Seçimlerin ne kadar demokratik, şeffaf ve adil olduğu; delege yapısının yeterince temsil gücüne sahip olup olmadığı ve federasyon başkanlarının uzun yıllar görevde kalabilmesi, spor kamuoyunun önemli gündem maddeleri arasında.

Bu sorunların tamamını yalnız mevcut yöneticiler üzerinden tartışmak doğru değil.

Nasıl çözümlenmeli?

Sistemle.

Bu nedenle gerçek bir değişim isteniyorsa, öncelikle spor federasyonlarının bağlı olduğu çerçeve yasanın yeniden ele alınması gerekiyor.

Önümüzde bunun için önemli bir fırsat da var.

Federasyonların iki yılda bir yapılması gereken mali genel kurulları bu yılsonuna kadar gerçekleştirilecek ve yönetimler mali açıdan hesap verecek.

İbra edilmeme hâlinde ortaya çıkacak sonuçlar ise yasa ve yönetmeliklerde düzenlenmiş durumda.

Ancak…

Mali denetim ne kadar önemliyse, bundan daha önemli olan, aynı sorunların tekrar yaşanmasını önleyecek kalıcı bir yönetim sisteminin oluşturulmasıdır.

2028 Olimpiyatları sonrasında yapılacak federasyon seçimlerine kadar bunun için yeterli zaman var.

Peki, ne yapılmalı?

Madde madde sıralayalım.

1. Delege sistemi demokratikleştirilmeli

Federasyonların seçimlerinde daha geniş ve adil bir temsil sağlanmalı. Sporcu, antrenör, hakem, kulüp ve diğer paydaşların temsili objektif kriterlere bağlanmalı; delege dağılımı kişilere veya mevcut yönetimlere avantaj sağlayacak şekilde şekillenmemeli.

2. Federasyon başkanlığına görev süresi sınırı getirilmeli

Hiçbir yönetim makamı kişilere bağlı hâle gelmemeli. Belirli sayıda dönemle sınırlandırılmış görev süresi, hem kurumsal yenilenmeyi hem de yeni isimlerin sisteme girmesini sağlayacaktır.

3. Seçim süreci bağımsız ve şeffaf olmalı

Delege listelerinin belirlenmesinden adaylık sürecine, oy kullanmadan sonuçların açıklanmasına kadar bütün süreçler denetlenebilir ve şeffaf hâle getirilmeli. Seçimlerin güvenilirliği konusunda hiçbir tartışmaya fırsat verilmemeli.

4. Mali ve idari hesap verebilirlik güçlendirilmeli

Mali genel kurullar sadece bir formalite olmaktan çıkarılmalı. Federasyonların bütçeleri, harcamaları ve faaliyet sonuçları spor kamuoyunun anlayabileceği şekilde açık ve erişilebilir olmalı. İbra mekanizmasının yanında, bağımsız denetim ve performans değerlendirmesi de sistemin parçası hâline getirilmeli.

5. Profesyonel kulüpler olimpik ve ferdi branşlara katkı sağlamalı

Türk sporunun geleceğini yalnız futbol üzerinden düşünemeyiz, belirli ekonomik büyüklüğe ulaşmış profesyonel spor kulüplerine, bütçelerinin makul bir bölümünü ferdi amatör ve olimpik branşlara ayırma veya bu branşlardan belirli sayıdaki faaliyeti bünyelerinde yürütme yükümlülüğü getirilebilir. Bu uygulama kulüpler için bir yük olmaktan ziyade, Türk sporuna yapılmış uzun vadeli bir yatırım olarak görülmelidir.

6. Sporcu ve teknik insanların söz hakkı artırılmalı

Federasyonları sadece yöneticiler değil, o sporun gerçek aktörleri de şekillendirmelidir. Aktif ve emekli sporcuların, antrenörlerin ve hakemlerin karar mekanizmalarında daha güçlü biçimde temsil edilmesi, alınan kararların sahadaki gerçeklerle örtüşmesini sağlayacaktır.

Bütün bunların yapılabilmesi için bugün bir tartışma başlatmak gerekiyor.

2028 seçimlerini beklemek yerine, 2028’e hazırlanmalıyız.

Çünkü mesele bugün hangi federasyon başkanının seçileceği değildir.

Nedir asıl sorun?

Bundan sonraki federasyon seçimlerinin hangi sistemle yapılacağıdır.

Eğer çerçeve yasa bugünden ele alınır, sporun bütün paydaşlarının görüşlerine başvurulur ve ortak akılla yeni bir sistem oluşturulursa, 2028 olimpiyatları sonrasında yapılacak federasyon seçimleri Türk sporunda yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.

Daha demokratik, daha şeffaf, daha geniş katılımlı, daha hesap verebilir ve liyakati esas alan bir federasyon yapısı; Türk sporunun geleceğine yapılacak en önemli yatırımlardan biridir.

Artık kişileri değil, sistemi değiştirmeyi konuşmanın zamanı geldi.