Bu merkez…

Dünkü yazımıza devam edelim.

Ve bu merkezde neler olmalıyı ele alalım.

Yeni mezun veteriner hekimlere kariyer danışmanlığı sağlamalı, veteriner hekimlerle işverenleri şeffaf ve güvenilir bir sistem üzerinden buluşturmalı, iş görüşmelerinde kullanılabilecek örnek sözleşmeler ve hak rehberleri hazırlamalı, Maaş ve çalışma koşullarına ilişkin güncel piyasa verileri oluşturmalı, mesleğe yeni başlayanlara ücretsiz veya düşük maliyetli eğitimler sunmalı, muayenehane açmak isteyen genç meslektaşlara işletme ve mevzuat konusunda danışmanlık sağlamalı, deneyimli veteriner hekimlerle genç meslektaşları buluşturan etkinlikler düzenlenmelidir.

Burada amaç yalnızca genç veteriner hekimlere “iş bulmak” değildir, genç meslektaşlarımızın mesleğe güvenle başlamasını, emeğinin karşılığını almasını ve uzun vadeli bir kariyer kurabilmesini sağlamaktır.

Masadaki tablo: Şiddet, bürokrasi ve yıpranmışlık

Veteriner hekimlerin karşılaştığı sorunlar yalnız ekonomik değildir.

Özel sektörde çalışan bir klinisyen veteriner hekim; gece gündüz demeden acil vakalara müdahale ediyor, biyolojik risklerle, zoonoz (hayvanlardan insanlara geçen) hastalıklarla ve kimi zaman radyasyon gibi mesleki risklerle karşı karşıya kalıyor.

Veteriner hekimler tüm bu risklerin yanı sıra bir hasta yakınının haksız öfkesiyle darp edildiğinde “Sağlıkta Şiddet Yasası’nın” koruyucu şemsiyesinden yararlanamıyor ve sağlık hizmeti sunan diğer meslek gruplarıyla aynı hukuki korumaya erişemiyor.

Ayrıca…

Veteriner hekimler 657 sayılı Kanun kapsamında “Sağlık Sınıfı”nda yer almalarına rağmen, 2008 yılında ellerinden alınmış olması nedeniyle sağlık personeline tanınan fiili hizmet zammından da (yıpranma payı) yararlanamıyor.

Veteriner hekimlerin çalışma koşulları ve mesleki riskleri dikkate alınarak hukuki korumalarının güçlendirilmesi ve fiili hizmet süresi zammı konusundaki mağduriyetlerin giderilmesi gerekmektedir.

Öte yandan klinisyen veteriner hekimlerin üzerinde giderek artan bir bürokratik yük bulunuyor.

İTS, ATS, e-reçete ve benzeri sistemlerin birbirleriyle daha etkin ve bütünleşmiş çalışması gerekirken; veteriner hekimler zamanlarının önemli bölümünü hekimlik hizmetinden çok kayıt, bildirim ve idari işlemlere ayırmak zorunda kalabiliyor.

Buna artan ilaç ve işletme maliyetleri eklendiğinde, özellikle küçük ve orta ölçekli muayenehanelerin ekonomik sürdürülebilirliği her geçen gün daha fazla zorlaşıyor.

Sahada çalışan veteriner hekimler açısından bir başka önemli sorun ise yetkisiz kişilerin hayvan sağlığı alanında gerçekleştirdiği uygulamalar.

Hayvan sahiplerinin ekonomik kaygılar nedeniyle yetkisiz kişilere yönelmesi hem hayvan sağlığını hem de veteriner hekimlerin emeğini tehdit ediyor.

Bu nedenle…

Mesleki yetki sınırlarının korunması ve denetimlerin etkinleştirilmesi gerekiyor.

Kırsalda çalışan meslektaşlarımız ise bunlara ek olarak hayvancılık sektörünün ekonomik sorunları, ağır çalışma koşulları ve sahadaki personel yetersizliğiyle mücadele ediyor.

Kamuda ve yerel yönetimlerde görev yapan veteriner hekimler de yetersiz personel, artan iş yükü, özlük haklarına ilişkin sorunlar ve özellikle sahipsiz hayvanlar konusunda toplumdaki farklı beklentilerin ortasında ağır bir sorumluluk taşıyor.

Bütün bu tablo bize aynı şeyi söylüyor…

Veteriner hekimlik artık yalnızca mesleki sorunların değil, yapısal bir dönüşüm ihtiyacının tam ortasındadır.

Eğitimde nicelik değil, nitelik.

Mesleğin geleceğini konuşurken veteriner fakültelerini ve eğitim sistemini görmezden gelemeyiz.

Veteriner hekimlik; yalnızca teorik bilgiyle yürütülebilecek bir meslek değildir. Nitelikli laboratuvarlara, yeterli sayıda ve çeşitlilikte klinik vakaya, hayvan hastanelerine, uygulamalı eğitime ve güçlü akademik kadrolara ihtiyaç vardır.

Bu nedenle veteriner fakültelerinin açılması ve kontenjanlarının belirlenmesi, ülkenin gerçek ihtiyaçları ve eğitim altyapısı dikkate alınarak planlanmalıdır.

Yeterli akademik ve uygulamalı altyapıya sahip olmayan fakültelerde eğitim kalitesinin yükseltilmesi için gerekli adımlar atılmalı; ihtiyaç halinde fakültelerin yeniden yapılandırılması veya birleştirilmesi de gündeme alınmalıdır.

Çünkü…

Mesele kaç veteriner hekim mezun ettiğimiz değil, nasıl veteriner hekimler yetiştirdiğimizdir.

Peki, çözüm nerede?

Sorunlar büyük olabilir. Ancak çözüm için atılması gereken adımlar bellidir.

1. Hukuki güvence ve özlük hakları

Veteriner hekimler, görevlerinin taşıdığı riskler dikkate alınarak şiddete karşı güçlü bir hukuki korumaya kavuşturulmalı; fiili hizmet süresi zammı konusundaki mağduriyetler giderilmeli ve kamu veteriner hekimlerinin özlük hakları konusunda yaşanan adaletsizlikler ortadan kaldırılmalıdır.

2. Eğitimde nicelik değil nitelik

Veteriner fakültelerinin eğitim altyapıları güçlendirilmeli, kontenjanlar ülkenin gerçek ihtiyaçları doğrultusunda planlanmalı ve uygulamalı eğitimin niteliği yükseltilmelidir.

3. Kamuda güçlü ve etkin veteriner hekimlik yapısı

“Tek Sağlık” yaklaşımının gereği olarak veteriner halk sağlığı hizmetleri güçlendirilmeli; veteriner hekimlerin karar alma mekanizmalarındaki etkinliği artırılmalı; Tarım ve Orman Bakanlığı ile yerel yönetimlerde yeterli ve liyakat esaslı veteriner hekim istihdamı sağlanmalıdır.

4. Haksız rekabet ve yetkisiz uygulamalarla mücadele

Yetkisiz kişilerin veteriner hekimlik alanında gerçekleştirdiği uygulamalara yönelik denetimler artırılmalı; veteriner hekimlerin mesleki yetki ve bağımsızlığı korunmalıdır.

5. Genç veteriner hekimler için güçlü bir başlangıç

Genç meslektaşların iş hayatına güvenli ve bilinçli başlaması için kariyer, istihdam, eğitim ve girişimcilik destekleri kurumsallaştırılmalıdır.

6. Her alanda meslektaşının yanında olan bir oda

Veteriner Hekimleri Odası; kamu çalışanından klinisyenine, akademisyeninden kırsalda çalışanına, öğrencisinden emeklisine kadar tüm meslektaşlarının ihtiyaçlarını gören, takip eden ve çözüm üreten bir yapıya dönüştürülmelidir.

Çünkü…

Veteriner hekimi koruyamayan bir sistem, hayvan sağlığını; hayvan sağlığını koruyamayan bir sistem ise toplum sağlığını ve gıda güvenliğini tam anlamıyla koruyamaz.

Veteriner hekimlik; salgın hastalıklara, zoonoz hastalıklara ve güvensiz gıdaya karşı toplumun en önemli savunma hatlarından biridir.

Artık yalnızca veteriner hekimlerin sorunlarını konuşmanın değil, bu sorunlara kalıcı çözümler üretmenin zamanıdır.

Genç veteriner hekimin geleceğe umutla baktığı, özel sektörde çalışan meslektaşımızın emeğinin karşılığını aldığı, kamu veteriner hekiminin haklarının güçlü biçimde savunulduğu, klinisyen veteriner hekimlerin ekonomik ve hukuki açıdan yalnız bırakılmadığı, kırsalda çalışan meslektaşımızın emeğinin korunduğu, emekli veteriner hekimin unutulmadığı, öğrenci veteriner hekimin ise mesleğine güvenle hazırlandığı bir meslek ortamı oluşturmak mümkündür.

Ve biz bunun için çalışacağız.

Mesleğimiz için.

Meslektaşımız için.

Hayvan sağlığı için.

Toplum sağlığı için.

Bursa için.